Powstanie Warszawskie na Pradze. Przywracamy pamięć.

1 sierpnia 2025

„Zanim padły pierwsze strzały…. Gdy powstańcy wyszli na ulice.”

Od 16.00 do 19.00 Diorama na placu Wileńskim

2 sierpnia 2025

„Warszawska Praga-nasza mała Ojczyzna co dumę swą pokazała.”

Od 12.00 do 15.00 „Mała Pasta” ul. Brzeska 24

Pokaz dynamiczny 13.00 – 13.30

Zgrupowanie 1662 por. Pawła Jurczaka ps. „Pawelski” otrzymało zadanie zdobycia PAST-y i bloku Targowa 15 (wzmocniony posterunek policji i żandarmerii niemieckiej – Ordnungspolizei). Budynek centrali telefonicznej przy ul. Ząbkowskiej 15 (dawny adres) był otoczony 2-metrowym murem, prowadziła do niego żelazna brama, ubezpieczona od wewnątrz bunkrem. Obsadziła ją załoga niemiecka, wzmocniona przed godziną „W” dodatkowymi siłami. Wśród obsługi znajdowali się również Polacy.

Zdobycie Małej Past-y 1 sierpnia 1944 r.

Chorąży Meloch ps. „Lot” wydzielił grupę szturmową kpr. „Karpia” liczącą 11 żołnierzy i sanitariuszkę. Rozpoczęli akcję, wychodząc z ul. Brzeskiej 6 m. 13. Niektórzy powstańcy otrzymali po 2 granaty, dla wszystkich nie starczyło. Uderzyli frontalnie, bramy nie można było sforsować. Poległ dowódca grupy, dowodzenie przejął, na rozkaz „Lota”, kpr. Romuald Kamocki ps. „Jurek”. Tym razem natarcie ponowiono od strony ul. Brzeskiej, grupa uderzeniowa wdarła się do budynku i opanowała go po krótkiej walce. Oddział zdobył karabiny, ładownice z amunicją i jeden pistolet, powstańcy dozbroili się i zajęli stanowiska strzeleckie przy oknach. Nie udało się uruchomić połączenia z centralą na Zielnej, chociaż wśród polskich pracowników na Ząbkowskiej znajdował się majster plut. Zygmunt Nowakowski ps. „Dziki” z kompanii „Gromicza”.